Ίσως είναι από τα λίγα βιβλία για τα οποία έκανα τόση πολλή έρευνα σχετικά με τον συγγραφέα, τις συνθήκες συγγραφής του έργου και τις επιρροές του.

Τρυφερή είναι η νύχτα
Το βιβλίο αυτό είναι γραμμένο από τον συγγραφέα του Μεγάλου Γκάτσμπυ, F. Scott Fitzgerald. Το έργο αυτό πολλοί γνωρίζουμε από την ομότιτλη ταινία του σινεμά, τον ίδιο τον συγγραφέα όμως και τη ζωή του λίγοι. Ωστόσο ο Φιτζέρλαντ πάντα «φρόντιζε» να μαθαίνουμε πράγματα γι’ αυτόν καθώς μέσα από τα έργα του προέβαλλε στοιχεία της ίδιας του ζωής.
Προσωπικά, ήρθα σε επαφή για πρώτη φορά με τον Φιτζέρλαντ και τον κόσμο του όταν διάβασα το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα Ένα μπλουζ για τη Ζέλντα του Ζιλ Λερουά. Ο πληθωρικός χαρακτήρας του Φιτζέραλντ, η πολυτάραχη ζωή του, η διαταραγμένη σχέση με τη γυναίκα του, ήταν στοιχεία που έκαναν τον συγγραφέα να φαίνεται τόσο οικείος και ταυτόχρονα τόσο μυστηριώδης ώστε να θέλω να τον «ψάξω» παραπάνω.
Οι σκέψεις του γίνονται λέξεις και παίρνουν ροή με τη μορφή χειμάρρου πάνω στο χαρτί, δίνοντας ζωή σε μυθιστορήματα γεμάτα εικόνες, πλούσιες ιστορίες, αρκετά αληθινές για να τις «ζεις» όταν τις διαβάζεις. Δικαίως λοιπόν αυτός ο συγγραφέας και τα έργα του θεωρήθηκαν ως τα πιο μοναδικά και σημαντικά του 20ου αιώνα.

Τρυφερή είναι η νύχτα
Το βιβλίο Τρυφερή είναι η νύχτα ήρθε αμέσως μετά τον Μεγάλο Γκάτσμπυ, την εποχή που η ζωή του συγγραφέα είχε αρχίσει να γίνεται αρκετά περίπλοκη καθώς η Ζέλντα (η σύζυγός του) παρουσίασε τα πρώτα σημάδια σχιζοφρένειας με ταυτόχρονη εισαγωγή της σε ψυχιατρική κλινική. Το να διαβάζεις το βιβλίο αυτό γνωρίζοντας παράλληλα τη ζωή του συγγραφέα, δίνει στην ανάγνωση μία ακόμη διάσταση όπου νιώθεις σε μερικές στιγμές πως διαβάζεις για τη ζωή του.
Την εποχή του Μεσοπολέμου ένας πολλά υποσχόμενος ψυχίατρος ερωτεύεται και τελικά παντρεύεται την αρκετά νεότερη και πλούσια ασθενή του. Ο Ντικ Ντάιβερ και η Νικόλ Γουόρεν γίνονται ένα μυθικό ζευγάρι που αφήνει ιστορία με την πολυτελή ζωή του, τα πάρτι του και την ελκυστική ομορφιά του. Ωριμάζουν μαζί, κάνουν οικογένεια και αυτά που στην αρχή τους ένωναν γίνονται έπειτα η αιτία να χωρίσουν. Η δική της διαταραχή, ένα μυστικό και πηγή εξάρτησής της από τον Ντικ και η δική του αδυναμία να διαχειριστεί τις ανασφάλειες του αλλάζουν με το πέρασμα των χρόνων με αποτέλεσμα να μεταμορφώνεται και η ταυτότητα του ζευγαριού. Ταυτόχρονα, η ύπαρξη ενός τρίτου προσώπου, της νεαρής ηθοποιού Ρόζμαρι, γίνεται η αιτία να έρθει το ζευγάρι αντιμέτωπο με την πραγματικότητα την οποία δεν μπορούσαν να δουν ζώντας την πολυτελή ζωή τους: η σχέση τους στηριζόταν πάνω στην εξαρτημένη ψευδή αγάπη θεραπευτή- ασθενούς.
Αρκετά περιγραφική αφήγηση σε μεταφέρει σε εκείνη την εποχή του Μεσοπολέμου, με εικόνες γεμάτες συναισθηματισμό και δράση να ζωντανεύουν με φόντο την Αμερική και την Ευρώπη. Η αδύναμη Νικόλ προοδευτικά και παρασκηνιακά δυναμώνει ενώ ο δυνατός Ντικ χάνει την αίγλη του μέσα από το πάθος του για τη Ρόζμαρι, την ανάγκη του να ικανοποιήσει τη ματαιοδοξία του και τέλος την εξάρτησή του από το αλκοόλ.
Ένας αυτοκαταστροφικός και εξαρτημένος πρωταγωνιστής, μία διαταραγμένη σύζυγος και ένα κύκλος ανθρώπων που τροφοδοτείται από την πολυτέλεια. Μήπως κάπως έτσι δεν ήταν και η ζωή του Σκοτ Φίτζεραλντ εκείνη την εποχή; Αυτός ο παθιασμένος συγγραφέας σε κάνει τελικά να παθιάζεσαι και εσύ ο ίδιος με τους ήρωές του και να βιώνεις μαζί τους τα πάθη τους.
Αρκετά μεγάλο βιβλίο με περιγραφές που σε μερικά σημεία σε έκαναν να ξεχνάς το νόημα της ιστορίας, το έργο αυτό αν μη τι άλλο σου αφήνει έντονες εικόνες στο μυαλό.

 

Αν σε κάτι μειονεκτεί η συγκεκριμένη έκδοση είναι στη χρονολογική τοποθέτηση των ιστοριών. Αρχικά, το έργο είχε κυκλοφορήσει από τον συγγραφέα το 1934 σε μία έκδοση στην οποία χρησιμοποιούσε flashbacks, πηγαίνοντας μπρος και πίσω στο χρόνο για να παρουσιάσει τα γεγονότα. Αργότερα, ο σημαντικός κριτικός και φίλος του Φιτζέραλντ, Malcolm Cowley, δημιούργησε μία ανανεωμένη έκδοση του έργου στην οποία τα γεγονότα παρουσιάζοταν στη σωστή τους χρονολογική σειρά. Το ανανεωμένο έργο εκδόθηκε το 1948 παίρνοντας αντιφατικές κριτικές καθώς πολλοί θεώρησαν ότι με τον τρόπο αυτό χανόταν το μυστήριο που υπήρχε στην υπόθεση όπως αυτή αρχικά παρουσιάστηκε από τον συγγραφέα. Σε αυτό συμφωνώ απόλυτα και εγώ. Ευτυχώς ο μεταφραστής Μιχάλης Μακρόπουλος, του οποίου το βιβλίο διάβασα (από τις εκδόσεις Μεταίχμιο) δίνει στο τέλος την «ανακατεμένη» σειρά των γεγονότων ώστε να το διαβάσει το βιβλίο κάποιος με βάση των αρχική πρόταση του Φιτζέραλντ.
Σε κάθε περίπτωση, το Τρυφερή είναι η νύχτα βραβεύτηκε το 1998 από την Modern Library ως ένα από τα καλύτερα έργα του 20ου αιώνα, λαμβάνοντας την 28η θέση ανάμεσα σε 100 υποψηφιότητες.

 

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Σελίδες: 476 | Τιμή: 16,60€ Μετάφραση: Μιχάλης Μακρόπουλος