Διαβάσαμε την Πόλη στις φλόγες, το για πολλούς το βιβλίο της χρονιάς!

Η Πόλη στις φλόγες (εκδόσεις Κέδρος, 2015) αποτελεί για πολλούς το βιβλίο της χρονιάς, ενώ τα σχόλια για τον πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα, Garth Risk Hallberg, είναι τουλάχιστον διθυραμβικά. Η περιέργεια, λοιπόν, ήταν το βασικό κίνητρο για να πιάσω το, ομολογουμένως τεραστίων διαστάσεων, βιβλίο στα χέρια μου. Ήθελα να δω τι ήταν αυτό που το έκανε τόσο ιδιαίτερο.

Πόλη στις φλόγες

Η ιστορία ξεκινάει με τον πυροβολισμό της 17χρονης Σαμάνθα Τσιτσάρο την παραμονή της Πρωτοχρονιάς του 1977. Σε αυτό το σημείο, θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι μπορεί η ιστορία να ξεκινάει από μια απόπειρα δολοφονίας, το βιβλίο όμως δεν θα το ενέτασσα στην κατηγορία του μυστηρίου με την κλασική έννοια του όρου. Απλά, το συγκεκριμένο γεγονός αποτελεί σημείο αναφοράς για να ξετυλιχτεί αργά και σταθερά το κουβάρι της ζωής κάποιων ανθρώπων οι οποίοι, άμεσα ή έμμεσα, συνδέονται μεταξύ τους κι εν κατακλείδι να μάθεις ποιος είναι ο ένοχος χωρίς, όμως, αυτό να γίνεται αυτοσκοπός.

Από τον δάσκαλο κι επίδοξο συγγραφέα, Μέρσερ ο οποίος μου δίνει την αίσθηση ότι έχει κάποια στοιχεία του ίδιου του συγγραφέα, έως τον έφηβο Τσάρλι, καθώς και τον Γουίλιαμ και την Ρέιγκαν, γόνους της πάμπλουτης οικογένεια Χάμιλτον-Σουίνι, o Ρισκ καταφέρνει να δημιουργήσει χαρακτήρες που δεν διστάζουν να φτάσουν στα άκρα για να αντιμετωπίσουν τους δαίμονές τους. Μένει, όμως, ένα μικρό αίσθημα ότι κάποιοι από αυτούς είναι λίγο μονοδιάστατοι, αλλά όχι σε σημείο που θα εμποδίσει ή θα σταματήσει την ανάγνωση. Άλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι, σε κάθε περίπτωση, είναι ένας νέος συγγραφέας.

Δεν μπορώ να πω ότι και οι 1024 σελίδες κύλησαν αβίαστα. Υπήρχαν σημεία που κούρασαν και ήταν υπερ-αναλυτικά, αλλά πάνω που σε απασχολούσε αυτή η σκέψη, σκόνταφτες σε κάτι προτάσεις-διαμαντάκια, αιφνιδιαζόσουν ευχάριστα, γιατί σου έλεγε το προφανές με τον πιο ιδιαίτερο τρόπο,  κι έπαιρνες κουράγιο να συνεχίσεις:

«Παρακολούθησαν την αντίστροφη μέτρηση των φωτεινών αριθμών πάνω από την πόρτα του ασανσέρ μέσα σε μία σιωπή που γινόταν πιο άκαμπτη επειδή κάποτε είχε σπάσει.»

«Σύμφωνα με το κορίτσι του Υπονόμου ένας τρελός γονιός προκαλούσε μία από τις εξής δύο αντιδράσεις, επανάσταση ή ταύτιση.»

«Περίεργο πράγμα: υποτίθεται ο έρωτάς σε βγάζει από τα όριά σου, αλλά για κάποιο λόγο ο έρωτάς του για εκείνη τον είχε ξεβράσει στις ακτές του εαυτού του.»

Σημαντικό ρόλο στην ξεκούραση του αναγνώστη είναι και κάποια διαλείμματα από την ιστορία με μορφή γραμμάτων, ιντερλούδιων, περιοδικών ή άρθρων, όλα φυσικά τοποθετημένα από τους ίδιους τους ήρωες.

Πόλη στις φλόγες

Η μεγαλύτερη επιτυχία αυτού του βιβλίου, και ίσως ένας από τους λόγους της επιτυχίας του, είναι, κατά την γνώμη μου, η αριστοτεχνική απόδοση της ατμόσφαιρας της δεκαετίας του ‘70. Ο Ρίσκ καταφέρνει να κάνει μία πολύ ρεαλιστική αποτύπωση της πανκ-ροκ κουλτούρας, του κόσμου των ναρκωτικών, του χάσματος ανάμεσα σε πάμπλουτους επιχειρηματίες και σε ανθρώπους που ζούνε σε  γειτονιές―γκέτο ναρκομανών. Όλα αυτά αλληλεπιδρούν με τις ζωές των ηρώων, κάθε μία από τις οποίες αντικατοπτρίζει ένα από τα κοινωνικά ζητήματα της εποχής, και οδηγούνται στην κορύφωση την βραδιά του μπλακ-αουτ , τον Ιούλιο του 1977.

Προσωπικά, δεν γνώριζα για την έκταση και τις συνέπειες του συγκεκριμένου συμβάντος. Το γεγονός ότι ο συγγραφέας μ’ έκανε να ψάξω περαιτέρω πληροφορίες τόσο γι’ αυτό το γεγονός, όσο και για κάποιους καλλιτέχνες (π.χ. Ρόθκο) και κινήματα που αναφέρει, το θεωρώ σημαντικό επίτευγμα. Δεν σου δίνει μασημένη τροφή, αλλά ένα στίγμα το οποίο, αν θες, ακολουθείς με όφελος να μπεις ακόμα πιο βαθειά στον πυρήνα της ιστορίας.

Καθώς διάβαζα το βιβλίο αναρωτιόμουν διαρκώς ποιος είναι ο πρωταγωνιστής, γιατί σχεδόν σε όλους αφιέρωνε ισόποσες σελίδες. Τελικά κατάλαβα ότι κεντρικός πρωταγωνιστής είναι η ίδια η πόλη. Κοχλάζει μαζί με τον κάθε ήρωα ξεχωριστά, αποτελεί το καταφύγιό του ή το βαρίδιο που τον πνίγει και τον εγκλωβίζει σε συμβατικότητες που μέχρι εχθές απέρριπτε,  ενώ για κάποιους αποτελεί πηγή ανάπτυξης ιδεολογιών, κάποιες φορές θανάσιμων. Όλα αυτά γίνονται για να την πάρουνε τελικά στα χέρια τους οι ίδιοι οι κάτοικοι, στο μεγάλο μπλακ-αουτ του 1977, να την ταλαιπωρήσουν, να την κακοποιήσουν, αλλά τελικά να την λυτρώσουν και να λυτρωθούν με το πρώτο φως της ημέρας.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κέδρος σε μετάφραση του Γιώργου Κυριαζή. Σελίδες: 1040 | Τιμή: 24,50€