Εγκληματικές πράξεις ― μη εγληματικές προσωπικότητες

Καναδάς: για κάποιους μια παγωμένη μακρινή χώρα. Για άλλους ένα ταξίδι όνειρο ζωής. Για τον δεκαπεντάχρονο Ντελ, γη της σωτηρίας, της αναζήτησης, της ανοχής και της αντιμετώπισης του ανοίκειου.

Καναδάς

1956. Ο Ντελ, ένας έφηβος αρκετά ώριμος για τα δεκαπέντε του χρόνια, γίνεται αυτόπτης μάρτυρας της σύλληψης των γονιών του από την αστυνομία του Γκρέιτ Φόλς των ΗΠΑ, όπου ζούσε με τους γονείς του και την αδελφή του. Σε μια ηλικία που η φροντίδα από τους γονείς είναι απαραίτητη και η έλλειψή της σε στιγματίζει και σε εκθέτει σε κίνδυνο, ο Ντελ και η δίδυμη αδελφή του Μπέρνερ χάνουν τα πάντα. Τα δυο αδέλφια νιώθουν ότι το παρόν τους έληξε αμείλικτα και το μέλλον τους διακυβεύεται.

«Σε εμάς-στην αδελφή μου και σε μένα- έπεσε το βάρος να ζυγιάσουμε, να επιμερίσουμε και να κρίνουμε αυτή την ιστορία, όπως την είδαμε ως παιδιά. Ο δημιουργός είναι αυτός που έχει την ευθύνη να καθορίσει τι είναι ισάξιο με τι, τι έχει μεγαλύτερη σημασία και τι μπορεί να αφεθεί στην άκρη καθώς η ζωή καλπάζει προς τα εμπρός.»

Ο Ντελ, ακόμα κι αν εξετάζει όλη την ιστορία υπό το φως μιας μεταγενέστερης εποχής, αδυνατεί να καταλάβει τη λογική των γονιών του τη μέρα που πήραν το ρίσκο να διαπράξουν ληστεία. Δυο άνθρωποι με λευκό ποινικό μητρώο, δυο «ερασιτέχνες ληστές». Συνειδητοποιεί σύντομα τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στη φυσιολογική και μη συμπεριφορά των γονιών του και των ανθρώπων εν γένει. Μη προλαβαίνοντας να αφομοιώσει και να εξηγήσει στον εαυτό του όλα όσα είχαν συμβεί, περνάει τα σύνορα ΗΠΑ-Καναδά και μεταβαίνει από μια ζωή που δε θα οδηγούσε πουθενά σε κάποια που ίσως και κάπου να οδηγούσε.

«Αυτή η στάση απέναντι στα πράγματα με προίκισε με μια άλλου είδους ελευθερία και έμοιαζε με ένα νέο ξεκίνημα ζωής ή με το να γίνεσαι κάποιος άλλος, κάποιος που δεν ήταν ακινητοποιημένος αλλά κινούνταν, όπως είναι η φύση των πραγμάτων αυτού του κόσμου. Είτε μου άρεσε είτε όχι, ο κόσμος γύρω μου θα άλλαζε ανεξάρτητα από το πώς ένιωθα εγώ.»

Στον Καναδά, η ζωή κυλάει αργά για τον μικρό Ντελ ο οποίος εκτελεί απαρέγκλιτα τα καθήκοντα που του έχουν ανατεθεί, ενώ ταυτόχρονα αισθάνεται τον κίνδυνο να ελλοχεύει. Καθετί δεδομένο για τους συνομήλικούς του για εκείνον είναι τώρα πια πολυτέλεια. Ένα μόνο του δίνει δύναμη˙ ο στόχος του για μια φυσιολογική ζωή, για ένα νέο ξεκίνημα.

Καναδάς

Ο Ρίτσαρντ Φορντ στον Καναδά (εκδόσεις Πατάκη, 2014) έχει πλάσει το προφίλ ενός καταπιεσμένου ανθρώπου ο οποίος στρέφει την καταπίεσή του στον εαυτό του και επιβάλλεται σ αυτόν, ώστε να μη καταρρεύσει από την αιφνίδια εγκατάλειψη και τον αποχωρισμό. Έτσι ο αναγνώστης έρχεται αντιμέτωπος με το εξής εντυπωσιακό: την περιγραφή μιας τραγωδίας της οποίας όμως τα γεγονότα δεν διεκτραγωδούνται αλλά περιγράφονται λιτά με τον τρόπο που θα περιγράφονταν στιγμές της καθημερινότητας.

Το βιβλίο αποτελείται από τρία μέρη εκ των οποίων το πρώτο, το οποίο αναφέρεται στη ληστεία, είναι το εκτενέστερο. Αισθάνθηκα ότι ο συγγραφέας κάρφωσε ένα διαβήτη πάνω στη λέξη-πράξη «ληστεία» και γύρω από αυτή χάραξε τον κύκλο της ζωής του Ντελ καθώς και της αδελφής του της Μπέρνερ.

Το παράδειγμα των δύο αδελφών και περισσότερο η διαφορετική τροπή που πήρε η ζωή τους ενώ είχαν βιώσει ακριβώς τα ίδια πράγματα, είναι ένα μάθημα ζωής για κάθε αναγνώστη του Καναδά. Τη ζωή μας δε τη «συνιστούν» αυτά που βιώνουμε αλλά η σημασία που τους αποδίδουμε, η σύνθεση που είμαστε ικανοί να κάνουμε, ώστε αυτά που πρέπει να μείνουν στην άκρη μέχρι να μπορέσουν να εναρμονιστούν με την ύπαρξή μας.

«Τα γεγονότα πρέπει να βουλιάξουν στο χώμα και να ξαναβγούν στην επιφάνεια φιλτραρισμένα φυσιολογικά, για να τους δώσω μετά την προσοχή που τους πρέπει˙ ή αλλιώς να ξεχαστούν.»

Όπως έγραψε και η μητέρα των δύο αδελφών στο χρονικό που κρατούσε μέσα στη φυλακή: όταν πεθαίνεις, μάλλον το θέλεις. Δεν το αντιπαλεύεις.

Kαναδάς: για κάποιους μια παγωμένη μακρινή χώρα. Για άλλους ενα ταξίδι όνειρο ζωής. Για εμένα ένα απο τα βιβλία της δεκαετίας.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη σε μετάφραση του Θωμά Σκάσση. | Σελίδες: 560 | Τιμή: 19,61€