Στο έρεβος του διαταραγμένου νου

Ίσως θα ήταν ανούσιο να μιλήσει κανείς για το βιβλίο αυτό και να το χαρακτηρίσει, δίχως να έχει μιλήσει πρώτα για τις ιδιαιτερότητες της ζωής του συγγραφέα, Τόμας Μπέρνχαρντ.

Τόμας Μπέρνχαρντ

«Kάθε λόγος για τον Μπέρνχαρντ θα έπρεπε ενδεχομένως να αρχίζει με την επισήμανση ότι ο ίδιος ήταν ένας άρρωστος άνθρωπος, σε όλη του τη ζωή ένας βαριά άρρωστος, ένας θανάσιμα άρρωστος άνθρωπος.» αναφέρει χαρακτηριστικά ο μεταφραστής στο επίμετρο του βιβλίου.

Ο Τόμας Μπέρνχαρντ έζησε πρώιμα την εμπειρία του θανάτου, και μάλιστα του δικού του όταν στα δεκαοχτώ του αρρώστησε από βαριά πνευμονοπάθεια και νοσηλεύτηκε χρόνια σε κλινικές και σανατόρια. Αυτό ωστόσο δεν τον εμπόδισε να ξεκινήσει τη συγγραφική του πορεία από τη νεαρή αυτή ηλικία, και να εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους μεταπολεμικούς συγγραφείς στον γερμανόφωνο χώρο.

Η πρόζα εκδόθηκε για πρώτη φορά στα γερμανικά το 1967. Οι ήρωες της δεν θα έλεγε κανείς ότι ταυτίζονται με το μέσο άνθρωπο. Ακροβατούν σε τεντωμένο σχοινί, είναι κοινωνικά μη αποδεκτοί και ικανοί να φτάσουν στο έγκλημα αν δεν το έχουν ήδη κάνει. Καθεμία από τις εφτά αυτοτελείς ιστορίες της πρόζας μεταφέρει τον αναγνώστη στο βάθος των έντονων διαταραχών προσωπικότητας των ηρώων της. Ο παιδαγωγός που ποτέ του δεν έχει κοιμηθεί, ο άγνωστος που ομολογεί ότι σκότωσε τους γονείς του, ο άνδρας που παθαίνει εμμονή με μια τραγιάσκα, ο Γκέοργκ που οδηγείται στην αυτοκαταστροφή λόγω της απόρριψής του από την οικογένειά του, ο πρώην κατάδικος που αναζητά τη ζωή μετά την αποφυλάκισή του˙ εκών άκων ο αναγνώστης διεισδύει στην παθογένεια των εκκεντρικών αυτών υπάρξεων.

Ένα από τα κύρια ζητήματα της πρόζας είναι ο θάνατος. Ο Μπένρνχαρντ συμφιλιωμένος πια με το θάνατο δεν σταματά να γράφει γι αυτόν άλλοτε άμεσα, άλλοτε έμμεσα. Άλλοτε με τρόπο που συναρπάζει, άλλοτε με τρόπο που οδηγεί στην απόλυτη μελαγχολία.

Τόμας Μπέρνχαρντ

«Το θέμα μου είναι ο θάνατος επειδή η ζωή είναι το θέμα μου» συνήθιζε να λέει ο ίδιος.

Στην πρόζα η αφήγηση επισκιάζεται από τον μονόλογο και το παραλήρημα του κάθε ήρωα.

«Ο κόσμος είναι μια τερατώδης μηχανή παραγωγής νόμων. Ο κόσμος είναι ένα σωφρονιστήριο» λέει και ξαναλέει ο παράξενος άντρας που υποστηρίζει ότι σκότωσε τους γονείς του.

Η ατμόσφαιρα που σε μεταφέρει η Πρόζα είναι τόσο σκοτεινή που μοιάζει με ταινία ευρωπαϊκού κινηματογράφου. Η «σκηνοθεσία» είναι απλή, τα αναπάντητα ερωτήματα πολλά και τα λόγια που δε λέγονται πολύ περισσότερα από εκείνα που λέγονται.

Ένα βήμα πίσω στο χρόνο, ένα βήμα μπροστά στη λογοτεχνία.

Για υποψιασμένους αναγνώστες.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική σε μετάφραση του Βασίλη Τσαλή | Σελίδες: 128 |  Τιμή: 8,96€