Αν με ρωτούσε κάποιος τί καθιστά ένα μυθιστόρημα καλό, θα έλεγα όταν σε κάνει να φέρεσαι σαν ερωτευμένος. Όταν δεν μπορείς, δηλαδή, να το αφήσεις από τα χέρια σου, όταν το σκέφτεσαι τις ώρες που δεν είστε μαζί κι ανυπομονείς να βρεθείς ξανά κοντά του. Ο Σταθμός Έντεκα (εκδόσεις ‘Ικαρος, 2016) της Emily St. John Mandel, κατάφερε να μου προκαλέσει όλα τα παραπάνω συναισθήματα.

Σταθμός Έντεκα

Πρόκειται για ένα  μετα-αποκαλυπτικό μυθιστόρημα που ξεκινάει με τον θάνατο του Άρθουρ Λιάντερ, ενός διάσημου ηθοποιού του Χόλυγουντ, πάνω στην σκηνή κατά την διάρκεια της παράστασης του Βασιλιά Ληρ. Ένας από τους θεατές, ο Τζίβαν Σόντρι, προσπαθεί μάταια να τον βοηθήσει παρέχοντας του τις πρώτες βοήθειες. Από τα μάτια του τελευταίου, παρακολουθούμε, μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, τον κόσμο, τον κόσμο μας, όπως τον ξέρουμε να καταστρέφεται.

Η γλώσσα που χρησιμοποιεί η Mandel είναι απλή, χωρίς περιττές φλυαρίες και με εύστοχες περιγραφές, ικανές να σε κάνουν να τις σκέφτεσαι ώρες αφού έχεις κλείσει το βιβλίο. Παίρνοντας καθημερινές συνήθειες της σύγχρονης εποχής που θεωρούνται αυτονόητες και αποδομώντας τες μέσα σε λίγες γραμμές καταφέρνει να σου προκαλέσει τρόμο και ταυτόχρονα ευγνωμοσύνη για όλα τα υλικά και άυλα που μας περιβάλλουν και αποτελούν την καθημερινότητά μας.

«Αν η κόλαση είναι οι άλλοι, τι είναι ένας κόσμος χωρίς ανθρώπους;»

Η ιστορία όμως δεν μένει στην καταστροφή αλλά μας μεταφέρει είκοσι χρόνια αργότερα συστήνοντάς μας την Περιπλανώμενη Συμφωνία, μία ομάδα ηθοποιών και μουσικών ανάμεσα τους και η Κρίστεν, μία κοπέλα που ήταν μέλος της παράστασης του Βασιλιά Ληρ και μάρτυρας στον θάνατο του Άρθουρ. Αυτός ο θίασος γυρίζει όλους τους οικισμούς, ανεβάζοντας έργα του Σαίξπηρ (διόλου τυχαία η επιλογή) και παίζοντας μουσική.

Η συγγραφέας μας συστήνει τώρα ένα κόσμο που προσπαθεί να σταθεί ξανά στα πόδια του, με μνήμες που δεν μπορούν να σβήσουν γιατί οι περισσότεροι θυμούνται τι έχασαν, αλλά και με πρωτόγονα ένστικτα που όπως αποδεικνύεται δεν έχουν εξαλειφθεί, αλλά απλά αποκοιμήθηκαν σε μια πολιτισμένη κοινωνία με νόμους και κανόνες.

Σταθμός Έντεκα

Όλοι οι ήρωες που η συγγραφέας επιλέγει να αναπτύξει συνδέονται μεταξύ τους και ταυτόχρονα αποτελούν συμβολισμούς διάφορων πτυχών του σύγχρονου κόσμου της εργασιομανίας, της ματαιοδοξίας, της μοναξιάς, αλλά και μιας αποδεκατισμένης κοινωνίας που παλεύει να σταθεί στα πόδια της, να αρχίσει από το μηδέν και να ξαναχτίσει ο,τι μπορεί και της επιτρέπεται. Η Mandel τούς κάνει βαθειά ανθρώπινους επιτρέποντας στον αναγνώστη να αναγνωρίσει στοιχεία του σχεδόν σε κάθε έναν από αυτούς.

Η επιλογή, τέλος, της Περιπλανώμενης Συμφωνίας γίνεται με σκοπό να φωτίσει την ανάγκη των ανθρώπων για τέχνη, που φαίνεται να είναι η μόνη ικανή να τους ταξιδέψει έστω και για λίγο μακριά από όσα έζησαν και ζούνε, σε κόσμους που η μουσική και το θέατρο μπορούν να ξυπνήσουν ευγενή συναισθήματα και να τους θυμίσουν αυτό που κάποτε ήταν ή να μάθουν στους μικρότερους αυτό που μπορούν νε γίνουν .

«Επειδή η επιβίωση δεν είναι αρκετή.»

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος σε μετάφραση της Βάσιας Τζανακάρη. Τιμή: 16,50€ | Σελίδες: 452