Η Marilynne Robinson μέσα από το μυθιστόρημα της, Λάιλα (εκδόσεις Μεταίχμιο, 2015), μας αφηγείται τη δύσκολη, έως και ανυπόφορη κάποιες φορές, ζωή ενός κοριτσιού που παλεύει να επιβιώσει σε μια από τις πιο ζοφερές περιόδους που έχει βιώσει πότε η Αμερική, τα χρόνια της Μεγάλης Ύφεσης.

Marilynne Robinson

Μέσα από συνεχόμενες χρονικές αναδρομές, βλέπουμε να ξετυλίγεται το κουβάρι μιας ζωής συνυφασμένης με την μοναξιά, την έλλειψη εμπιστοσύνης, το διαρκές συναίσθημα φόβου κι εγκατάλειψης.

Το παρόν βρίσκει τη Λάιλα άστεγη σε μια μικρή, επαρχιακή πόλη της Αϊόβα, να μπαίνει στην εκκλησία της περιοχής, σε μια προσπάθεια να προστατευθεί από την βροχή. Εκεί, θα γνωρίσει τον αρκετά μεγαλύτερο της ιερέα, με τον οποίο θα ερωτευτούν και θα παντρευτούν. Αυτό το γεγονός αποτελεί τη μεγάλη ειρωνεία του βιβλίου, δεδομένου ότι η Λάιλα μεγάλωσε σ’ ένα περιβάλλον όχι απλά άθεων, αλλά ανθρώπων που αντιπαθούσαν την εκκλησία τόσο ως φορέα όσο και ως ιδεολογία. Η ίδια, ως ορφανό, γαλουχήθηκε με τον φόβο να μένει μακριά από την Εκκλησία και τους «παπάδες», οι οποίοι στην πρώτη ευκαιρία θα την έκλειναν σε ορφανοτροφείο.

Χρησιμοποιώντας αυτό το ανορθόδοξο, από κάθε άποψη ζευγάρι, η Marilynne Robinson θίγει πολλά και καυστικά ερωτήματα γύρω από τη θρησκεία. Η Λάιλα έχοντας περάσει τόσο δύσκολα χρόνια, έχει εύλογα την απορία: Γιατί τα πράγματα συμβαίνουν, όπως συμβαίνουν; Είναι όντως ξεκάθαρο ποιος είναι πράγματι ο αμαρτωλός και για ποιους υπάρχει χώρος στον παράδεισο; Ερωτήσεις που βγαίνουν από το στόμα ενός ανθρώπου που δεν έχει βρει καν την γωνιά του σ’ αυτό τον κόσμο… Στόχος της Marilynne Robinson δεν είναι, κατά τη γνώμη μου, να ταχθεί ο αναγνώστης υπέρ της μίας ή της άλλης άποψης, αλλά να ανοίξει έναν διάλογο μαζί του, όπως η συζήτηση που γίνεται μεταξύ φίλων μια βραδιά με έντονη φιλοσοφική διάθεση.

Ένα σημείο που με δυσκόλεψε ιδιαίτερα στο συγκεκριμένο βιβλίο ήταν η εναλλαγή από το παρελθόν στο παρόν σε απόσταση, πολλές φορές, μιας μόνο παραγράφου. Έχοντας όμως ολοκληρώσει την ανάγνωση, καταλαβαίνω ότι δεν θα μπορούσε να γίνει αλλιώς. Η Λάιλα είναι μονίμως κυριευμένη από τους δαίμονες του παρελθόντος, τους οποίους παλεύει να ξορκίσει μ’ ένα παρόν γεμάτο από αγάπη, ζεστασιά και φροντίδα· όλα άγνωστα μέχρι πρότινος. Κι όπως γίνεται και στη ζωή, οι δαίμονες δεν σε ρωτάνε πότε να σ’ επισκεφτούν, ούτε περιορίζονται σε ξεχωριστά κεφάλαια.

Marilynne Robinson

Σιγά-σιγά, όμως, ημερεύουν, γιατί έστω και αργά, στάθηκε αρκετά τυχερή να βρει κάποιον να ερωτευτεί και να την ερωτευτεί κι αυτός. Γι’ αυτό, τελικά, η Λάιλα είναι ένα βιβλίο για τον έρωτα στην πιο ουσιαστική του μορφή, αυτή της συντροφικότητας.

« Ήταν πολύ καλό που τον είχε εκεί, να βαδίζει πλάι της. Καλό όπως η ανάπαυση και η ησυχία, όπως κάτι χωρίς το οποίο μπορείς να ζήσεις, παρ’ όλα αυτά το χρειάζεσαι. Κάτι που έπρεπε να μάθεις να μην έχεις κι ύστερα δεν παύεις ποτέ να νιώθεις την έλλειψή του.»

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο σε μετάφραση της Κατερίνας Σχινά. Σελίδες: 416 | Τιμή: 16,60€