Υπάρχουν μερικά βιβλία, όχι απαραίτητα μεγάλα σε αριθμό σελίδων, που σε κάνουν κλείνοντάς τα να σκέφτεσαι «Τι διάβασα τελικά;» Η πρώτη μου επαφή με τον Don DeLillo ήταν η πραγματοποίηση της σκέψης παραπάνω. Ένα αναγνωστικό «σοκ και δέος» που λένε και οι Αμερικάνοι, το οποίο διαδραματίζεται  στις αρχές του 2000 λίγο πριν την έναρξη του «κανονικού» που κατέστρεψε τις ζωές πολλών και το μέλλον ακόμα περισσότερων.

Don DeLillo

Ο Έρικ Πάκερ είναι η ενσάρκωση του Αμερικάνικου ονείρου, ιδιαίτερα στην αυγή της νέας χιλιετίας. Πολυεκατομμυριούχος, με τεράστια λευκή λιμουζίνα και ένα σπίτι με 48 δωμάτια στην καρδιά του Μανχάταν, ζει με τους δικούς του όρους και κινεί τα νήματα στην παγκόσμια αγορά χρήματος με τις επενδύσεις και τις προβλέψεις του. Αν και στη θέση του ο οποιοσδήποτε θα ένιωθε πανίσχυρος, ο Έρικ δε κοιμάται τα βράδια. Και δε φταίει μόνο η ασυμμετρία του προστάτη του που τον ταλαιπωρεί. Ο Έρικ αισθάνεται παντοδύναμος όταν βρίσκεται στην λευκή λιμουζίνα του. Είναι το προσωπικό του καταφύγιο, ο τρόπος του να κινεί τις μαριονέτες στο δικό του παγκόσμιο οικονομικό κουκλοθέατρο.

«…Ξέρω ότι κάθε δέκα λεπτά αναλύεις χιλιάδες πράγματα. Πρότυπα, αναλογίες, δείκτες, ολόκληρους χάρτες πληροφόρησης. […] Και μας δίνει νόημα σε τούτο τον κόσμο. Οι άνθρωποι τρώνε και κοιμούνται στη σκιά αυτού που κάνουμε εμείς.»

Παρακολουθούμε λοιπόν τον Έρικ, μία ημέρα του Απρίλη του 2000 που θέλει να διασχίσει την Νέα Υόρκη με την λιμουζίνα του για να πάει στον κουρέα του. Η διαδρομή του όμως διακόπτεται κάθε τόσο από τους καθημερινούς επισκέπτες της λιμουζίνας όπως τον οικονομικό του αναλυτή, τον γιατρό του και την σύζυγό του. Επιπλέον, η επίσκεψη του Προέδρου των Η.Π.Α., η κηδεία ενός ράπερ αλλά και ταραχές που δημιούργησε η πορεία για την παγκοσμιοποίηση δυσχεραίνουν την κατάσταση. Ο Έρικ παρατηρεί τον κόσμο μέσα από οθόνες και ψηφιακά δεδομένα, όπως κάθε μέρα. Όταν όμως αυτή η μέρα περάσει, ο Έρικ θα διαπιστώσει ότι ακόμα και το προσωπικό του καταφύγιο δεν είναι άφθαρτο. Ότι ο κόσμος δεν είναι ψηφιακά δεδομένα. Ότι ο ίδιος δεν είναι αθάνατος ούτε άφθαρτος…

Don DeLillo

«Οι άνθρωποι δε θα πεθάνουν. Αυτό δε πιστεύει η καινούρια κουλτούρα; Ότι οι άνθρωποι θα απορροφηθούν από το ρεύμα των πληροφοριών. […] Οι υπολογιστές θα πεθάνουν. Χωνεύονται μέσα στην υφή της καθημερινής ζωής.»

Ο πολυβραβευμένος (PEN/Faulkner award, Library of Congress prize for American fiction) Don DeLillo, γνωστός για τις αντικομφορμιστικές και ανατρεπτικές του ιδέες, κατάφερε να δημιουργήσει ένα μυθιστόρημα που αποτελεί από μόνο του μία κατηγορία. Με εντυπωσίασε η αμεσότητα του λόγου του αν και με μία πιο προσεκτική ματιά, θα δει κανείς ότι σε πολλά σημεία υπάρχει διάχυτη η τάση προς την φιλοσοφία ενίοτε και προς τον μηδενισμό. Από την άλλη πλευρά όμως, αν δει κανείς τις απόψεις του συγγραφέα καταλαβαίνει πως ακόμα και ο μηδενισμός είναι δημιουργικός στο έργο του. Από το τέλος κάτι καλό ξεκινάει…  Προσωπική μου γνώμη; Ίσως του αξίζει μία θέση ανάμεσα στα κορυφαία βιβλία των τελευταίων 50 ετών.

Ίσως να μη χρειάζεται άλλη ανάλυση του κειμένου και του ύφους του συγγραφέα, καλύτερα το κείμενο να μιλήσει από μόνο του και να παρουσιάσει τον εαυτό του. Άλλωστε, και ο ίδιος ο συγγραφέας δεν αρέσκεται σε φιοριτούρες και τίτλους. Όπως λέει και ο ίδιος:

«… but I’d prefer not to be labeled. I’m a novelist, period. An American novelist.» ♦

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Εστία σε μετάφραση του Θωμά Σκάσση. Σελίδες: 220 | Τιμή: 14,78€