Βγαλμένο από τις σκέψεις και του φόβους μας, το βιβλίο του Κώστα Ακρίβου Αλλάζει πουκάμισο το φίδι (εκδόσεις Μεταίχμιο, 2013) είναι μια τολμηρή προσπάθεια της απόδοσης του σήμερα και ταυτόχρονα της απάντησης στο ερώτημα «Είμαι υπερήφανος που είμαι Έλληνας»; Ένα εσωτερικό ταξίδι στην καρδιά του λογοτέχνη αλλά και του κάθε ένα από εμάς, ιδιαίτερα όσων δε προλάβαμε να αποφασίσουμε για ό,τι ζούμε σήμερα.

Κώστας Ακρίβος

Ο αφηγητής του βιβλίου συμμετέχοντας σε ένα λογοτεχνικό συνέδριο στην Κωνσταντινούπολη, ξεκλέβει λίγο χρόνο και επισκέπτεται ένα παραδοσιακό χαμάμ για να αποφορτιστεί από την πίεση και τις υποχρεώσεις της καθημερινότητας. Εκεί, συναντά τον Χασάν, ένα ευγενικό Τούρκο ο οποίος και τον ρωτά από που είναι η καταγωγή του. Αρχικά ο ήρωάς μας λέει ότι κατάγεται από την Πορτογαλία μη θέλοντας να συμμετέχει σε ενδεχόμενη συζήτηση για τα ελληνοτουρκικά προβλήματα. Μετανιώνοντας για το ψέμα του, λέει στον Χασάν τον πραγματικό τόπο καταγωγής του. Τότε, ο Χασάν με ένα ειρωνικό χαμόγελο του απαντά ότι πλέον η Ελλάδα δεν υπάρχει, χρεοκόπησε.

«…κακόμοιροι Έλληνες, φουκαράδες. Όχι ένα, όχι δύο μα και δέκα μνημόνια να υπογράψετε, δε σώζεστε. Σας λυπάμαι βρε καρντάσηδες, αλλά…» 

Με αφορμή τον πόνο που του προκάλεσε η φράση του Τούρκου, αποφασίζει να ξεκινήσει ένα οδοιπορικό στη χώρα. Να γνωρίσει ανθρώπους, μέρη και ιστορίες που θα τον κάνει να διαψεύσει μέσα του την άποψη του Τούρκου αλλά και πολλών φίλων του. Γιάννενα, Θεσσαλονίκη, Βόλος, Αθήνα και Κυκλάδες είναι μόνο μερικά από τα μέρη που θα επισκεφθεί αναζητώντας την πραγματική έννοια και την ταυτότητα της Ελλάδας και των Ελλήνων. Συνομιλώντας με παλιούς συμφοιτητές του, μαθητές του στα πρώτα χρόνια του διορισμού του και αγνώστους θα προσπαθήσει να υφάνει το μωσαϊκό της χώρας που μοιάζει να έχει για δεκανίκι μόνο το παρελθόν της. Άραγε, η αγνότητα του ιερέα σε ένα μικρό χωριό ή το πραγματικό πάθος για το μουσικό όργανο της τσαμπούνας από ένα ηλικιωμένο οργανοπαίχτη φτάνουν για να αποτυπώσουν το σβησμένο παρελθόν της χώρας; Τα μνημόνια, οι γελοίες δηλώσεις βουλευτών περί νοικιάσματος της Ακρόπολης και οι ψευτοεπαναστατικές απόψεις βολεμένων ανθρώπων μήπως αντικατοπτρίζουν την πραγματική εικόνα του σήμερα;

«…εμείς σήμερα είχαμε το δίκιο με το μέρος μας; Λάμπει στο πρόσωπό μας το φως του; Και πως φαίνεται προς τα έξω αυτή η ακτινοβολία; Έχουμε εντέλει δίκαιο ή το έχει πνίξει η οργή;»

Ο Κώστας Ακρίβος μαζί με το συγγραφικό του alter ego καταφέρνει να μας χαρίσει ένα εξαιρετικό βιβλίο προβληματισμού και τροφής για σκέψη. Ένα ταξίδι στην Ελλάδα αλλά και σε όσα μας πονάνε σήμερα. Η σκιαγράφηση των προσώπων που συζητούν με τον ταξιδιώτη-εκπαιδευτικό είναι μικρογραφία της κοινωνίας μας και των απόψεων που την διέπουν. Αγνοί άνθρωποι της υπαίθρου, φουριόζοι πολίτες μεγάλων αστικών κέντρων, αριστεριστές και υποστηρικτές ακραίων απόψεων παρελάζουν από το βιβλίο όπως και από τα τηλεοπτικά παράθυρα καθημερινά. Ο συγγραφέας χρησιμοποίησε και κάτι που στην αρχή με ξένισε αλλά προχωρώντας το βρήκα αριστοτεχνικό: αναφορά σε σημαντικούς Έλληνες και ξένους συγγραφείς (Γ. Μπεράτης, Μ.Τουέιν, Τ.Μπαρνς μεταξύ άλλων) δίνοντάς μας και άλλο υλικό για μελέτη! Πρότασή μου; Συνοδεύστε το με τα μουσικά κομμάτια που προτείνει ο συγγραφέας στα κεφάλαια, είναι ιδανικά!

Ένα βιβλίο που ξεφεύγει από τα δεκάδες πολιτικής ανάλυσης που βγαίνουν σωρηδόν τα τελευταία χρόνια, από μια φωνή μεστή και ιδιαίτερα σημαντική για τα ελληνικά γράμματα. Ίσως υπερβάλω αλλά πιστεύω πως στις επόμενες γενιές, το βιβλίο αυτό ενδέχεται να είναι το χρονικό της κρίσης αλλά και της ελπίδας για ανασύνταξη… ♦

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο με τιμή 16,60€. Σελίδες: 434