Ένα βιβλίο που κάποιοι θα το χαρακτήριζαν στενάχωρο για έναν άνθρωπο που κάποιοι θα περιέγραφαν ως θλιβερό με μια ζωή φαινομενικά αδιάφορη. Ο Στόουνερ (εκδόσεις Gutenberg, 2017), θα μπορούσε να είναι όλα αυτά αν επιλέγαμε να τον αφήσουμε στην επιφάνεια. Ο συγγραφέας όμως δεν μας το επιτρέπει.

Στόουνερ

Το μυθιστόρημα μας αφηγείται την ζωή του Στόουνερ από την παιδική του ηλικία, την επαγγελματική του πορεία ως καθηγητή Αγγλικής Φιλολογίας, αλλά και τις προσωπικές στιγμές του σ’ έναν δυστυχισμένο γάμο και μία μοιραία καταδικασμένη εξωσυζυγική σχέση. Σε όλη αυτή την αφήγηση ο συγγραφέας, John Williams, σου δίνει διαρκώς δύο επιλογές: Να δεις τον Στόουνερ με τα μάτια των πολλών, όταν μας παραθέτει απλά τα γεγονότα, ή να τον δεις με τα δικά του μάτια σε στιγμές που ο πρωταγωνιστής δίνει μαθήματα ανθρωπιάς και καλλιέργειας.

Στο βιβλίο αυτό μαθαίνεις ή ξαναθυμάσαι ότι η παιδεία δεν έχει καμία σχέση με την μόρφωση, όταν, σε μία συγκλονιστική σκηνή, ο Στόουνερ αποφασίζει να μεταπηδήσει από τις Γεωπονικές σπουδές του στην Αγγλική Φιλολογία μετά από το άκουσμα ενός σονέτο του Σαίξπηρ. Ή στην συνέχεια όταν ανακοινώνει αυτή του την απόφαση στους γονείς του, γεγονός που συνεπάγεται ότι δεν θα επέστρεφε στο σπίτι του για να συνεχίσει να τους βοηθάει στα χωράφια, ο αμόρφωτος πατέρας του απαντάει: «Αν νομίζεις ότι πρέπει να κάτσεις εδώ και να διαβάσεις τα βιβλία σου, αυτό να κάνεις. Θα τα βολέψουμε η μάνα σου κι εγώ».

Κάθε φάση της ζωής του Στόουνερ σμιλεύεται πολύ προσεκτικά κάνοντας την εξέλιξή του από το ένα στάδιο στο άλλο τόσο φυσική όσο και η ίδια η ζωή. Το θέμα της διδασκαλίας είναι διαρκώς παρόν ως μία αναμέτρηση στην οποία σχεδόν πάντα, κατά την προσωπική του αυστηρή γνώμη, υπολείπεται εκτός από κάποιες μικρές περιόδους ανάκαμψης.

Στόουνερ

Ωστόσο, το επίκεντρο και σημείο αναφοράς του παραμένει πάντα η αγάπη του για μάθηση στην αγνότερη μορφή που έχω ποτέ μου συναντήσει. Ό,τι και να συμβαίνει στην ζωή του υπάρχει πάντα αυτό το καταφύγιο και, κατά την γνώμη μου, το μοναδικό πράγμα στο οποίο υπήρξε πάντα και απόλυτα αφοσιωμένος.

«…ένιωσε να ανανεώνεται μέσα του το πάθος για μελέτη και μάθηση· και με την αλλόκοτη και άυλη ζωντάνια του αφοσιωμένου μελετητή, η οποία δεν είναι συνάρτηση ούτε της νεανικής ούτε της προχωρημένης ηλικίας, επέστρεψε στην μόνη ζωή που δεν τον είχε προδώσει. Για να ανακαλύψει ότι δεν είχε απομακρυνθεί πολύ απ’ αυτή την ζωή ούτε καν πάνω στην απελπισία του.»

Ο Στόουνερ αποτελεί πλέον ένα από τα αγαπημένα μου βιβλία όχι μόνο της χρονιάς αλλά και γενικότερα. Είναι αντιπροσωπευτικό παράδειγμα της κλασικής λογοτεχνίας στα καλύτερά της με έναν ήρωα ολοκληρωμένο και τόσο ανθρώπινο που τελικά συνειδητοποιείς ότι έχει γίνει φίλος σου. Το συστήνω με όλη μου την καρδιά σε όλους ανεξαιρέτως.

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Gutenberg σε μετάφραση Αθηνάς Δημητριάδου | Σελίδες:409 |  Τιμή:15€